How the East was lost

How the East was lost- By: Naseer Memon (The News, 15th Dec 2013)
By: Naseer Memon

December dusts searing past to remind a reality that was preposterously denied for a quarter century and was recognized only after leaving an indelible trail of blood. While creation of Bangladesh entails a petrifying human catastrophe and an everlasting reference to state-perpetrated fratricide, it also trivialised a waffle narrative of Islamic-nationhood.

The episode reiterated that a multi-nation federation can only exist with socio-political justice, absence of which derides all ideological conjectures. Creation of Bangladesh reinforced the fact that Pakistan was not a creation of any Islamic ideology but was in fact a derivative of an ominous political alienation of Muslims in India. For Bengalis, Pakistan turned out to be a mere perpetuation of the same alienation. Flippant negation of their culture, abominable economic exploitation and brazen denial of their right to rule culminated into the birth of Bangladesh on December 16, 1971.

Read more: How the East was lost

Recommendations for new Local Government Law in Sindh

Recommendations for new Local Government law in Sindh
By: Naseer Memon
It is very pertinent that the Sindh Government is taking serious steps towards a new local government law and eventually a local government system in the province. It is overdue and much desired, not just for the fulfillment of Constitutional obligation, Honorable Supreme Court’s orders or compliance to PPPP’s own manifesto but more importantly for effective service delivery at grassroots level which is unfortunately currently malfunctioning. Over the past few years, the Sindh Provincial Government had been oscillating between the local government law of 1979 and newly promulgated SPLGA 2012.

Read more: Recommendations for new Local Government Law in Sindh

Sundri Utamchandani

Name: Sundri Uttamchandani
Date of Birth:28-9-1924
Place of Birth:Hyderabad, Sindh (Pakistan).
Academic Attainments :M.A.
Permanent Residential
Address:12-B/2 Navjeevan Co.op. Society,
Mori Road , Mahim, 
Mumbai  400 016
Telephone Nos:(R) 91-22-2444 1130, 24464941
Email: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Significant Literary Achievements/ Contributions :

Sundri has specialized in Short story writing.  She has written about 200 short stories, in addition to 12 One Act Plays & 2 Novels. A few most significant are given below:

  1. Kirandar Deewarun (Collapsing Walls), Novel, 1953.
  2. Preet Purani Reet Niralee (Old Love & New Way), Novel, 1956.
  3. Bandhan  (Attachment), Short Stories, 1985.
  4. Bhoori, Short Stories, 1979.
  5. Vichoro  (Separation), Short Stories, 1979.
  6. Hugau (Fragrance), Poetic Prose, 1989.

    Read more: Sundri Utamchandani


SANA Search

Sindh in Pictures

Colors of Sindh Pool

Group Colors of Sindh is created to collect the beauty of Sindh, the land with History of Civilization of thousands years and beauty of natural views, culture and traditions. Share and Add your pictures about the places and people of Sindh with Cultural colors , scenic beauty, and places of historic importance. Irrelevant and offensive material will be removed from group. Colors of Sindh - View this group's most interesting photos on Flickriver Sindh Sindh (Sindhi: سنڌ),(urdu: سندھ),(Arabic: السند) is one of the four provinces of Pakistan and historically is home to the Sindhis. Different cultural and ethnic groups also reside in Sindh including Urdu-speaking Muslim refugees who migrated to Pakistan from India upon independence as well as the people migrated from other provinces after independence. The neighbouring regions of Sindh are Balochistan to the west and north, Punjab to the north, Gujarat and Rajasthan to the southeast and east, and the Arabian Sea to the south. The main language is Sindhi. The name is derived from Sanskrit, and was known to the Assyrians (as early as the seventh century BCE) as Sinda, the Persians as Abisind, the Greeks as Sinthus, the Romans as Sindus, the Chinese as Sintow, while the Arabs dubbed it Al-Sind. Read more about Sindh Colors of Sindh Pool
  • Vicky Sindhi has added a photo to the pool: ڪلاسيڪل/صوفياڻي شاعري ڪلاسيڪل/ڪلاسيڪ جي وصف: ڪلاسيڪ يا ڪلاسيڪل ادب کي هيٺين مختلف معنائن ۾ استعمال ڪيو وڃي ٿو. 1. اعليٰ درجي وارو ادب-هر اُها تخليق، جنهن ۾ ڪائي امتيازي خاصيت هُجي ته اُها ڪلاسيڪ يا ڪلاسيڪل سڏبي آهي. 2. اُهو ادب، اديب ۽ مفڪر، جيڪي ماضي سان تعلق رکن ٿا، اُهي بجاءِ ڪنهن امتيازي خاصيت، فني ۽ فڪري ڪمال يا ادبي حيثيت جي رُڳو قديم هُئڻ جي ڪري ڪلاسيڪل/ ڪلاسيڪ چورائيندا آهن. 3. روايت جي پيروي جي لاءِ به ڪلاسيڪل/ڪلاسيڪ جي اصطلاح کي استعمال ڪيو وڃي ٿو. 4. ڪلاسيڪل/ڪلاسيڪ کي عظيم ادب جي معنيٰ ۾ به ورتو ويندو آهي. 5. اُهو ادب، جيڪو ڪمال نُڪتي تي پُهتو هُجي. ڪلاسيڪل ادب/شاعري جي وصف: اُهو ادب/شاعري، جيڪا پنهنجي افاديت ۽ آفاقيت، گهرائي، حسن ۽ صداقت جي ڪري، زمانن جي طوفانن ۽ انقلابن تي حاوي هُجي. حالتون بدلجن، پر ادب جي عظمت ۾ ڪو فرق نه اچي. اهو ئي ڪلاسيڪي ادب/شاعري آهي، جنهن سان لطف اندوز ٿيڻ ۽ لاڀ پرائڻ لاءِ مزاج، ذوق، عمر ۽ ٻولي وغيره جا اختلاف حائل نه ٿا ٿين. ڪلاسيڪيت جي خصوصيتن جي لحاظ کان شاعريءَ ۾ قاعدا قانون، انسان جون سُٺايون بيان ڪرڻ، معاشرتي براين جي اپٽار ڪرڻ، شهري ۽ تهذيب يافته پسمنظر جي نمائندگي ڪرڻ، انفراديت کي ڇڏي اجتماعيت بيان ڪرڻ، جذبات نگاري، فطرت نگاريءَ کي نظر انداز نه ڪرڻ وغيره جهڙيون اهم خوبيون هونديون آهن. رضي عابدي ڪلاسيڪل ادب بابت لکي ٿو ته: ”(الف) اهو ادب جيڪو ٻولي کي نئين شڪل ڏئي ۽ ان ۾ تازگي ۽ جدت جا احساس پيدا ڪري. هر دؤر ۾ ٻولي کي نئين سر زندهه ڪرڻ جي ضرورت هوندي آهي. (ب) اهو ادب، جيڪو لهجي کي تبديل ڪري ۽ فڪر کي نين راهن کان آشنا ڪري ۽ نئين روايت جي بُنياد وجهي. (ج) اهو ادب، جيڪو لفظن کي نئين معنيٰ بخشي. ڇو ته لفظن جون معنائون، زندگي جي تبديلين سان گڏ بدلبيون رهنديون آهن. ٻي معنيٰ ۾ اهو ادب يا اُها شاعري، جنهن ۾ ڪائي امتيازي خاصيت هُجي. روايت جي پيروي هُجي، قدامت هُجي. شهرت جي بُلندين تي پُهتل هُجي يا ڪنهن قسم جي ڪائي جدت هُجي، اُن کي ڪلاسيڪل/ڪلاسيڪ چئبو آهي.“ سنڌي ڪلاسيڪل شاعري کي به انهيءَ نظر سان ڏسجي ته اِها خبر پوندي ته سنڌ جي ڪلاسيڪل شاعرن، شاعري کي انساني سماج ۾ بهتر تبديلي جي لاءِ استعمال ڪيو. تصوف، ڪلاسيڪل شاعري جو هڪڙو پاسو آهي، ٻي پاسي ڏسجي ته فڪري طرح ڪلاسيڪل شاعرن انسانيت کي مرڪزي نُڪتو بڻايو. سنڌي ڪلاسيڪل شاعري، فڪري حوالي سان هيٺين اهم نُڪتن تي مشتمل آهي: 1. انسان دوستي 2. مذهبي رواداري 3. تصوف 4. پيڙهيل طبقي جي حمايت (1) انسان دوستي: سنڌي ڪلاسيڪل شاعريءَ مختلف دؤرن مان گذرندي آئي آهي. مختلف دؤرن ۾ مار ڌاڙ، ڦُرلُٽ نفرت، ڪروڌ، ڌارين جا حملا ٿيندا رهيا آهن. تنهنڪري ڪلاسيڪل شاعريءَ جي اهم نُڪتن مان هڪڙو نُڪتو ”انسان دوستي“ وارو به آهي. انسان دوستي، هر قوم ۽ ٻوليءَ جي شاعريءَ ۾ اهم موضوع رهيو آهي. ڇو ته مختلف دؤرن ۾ انسان دوستي جي جذبي جي کوٽ محسوس ٿيندي هُئي ته سنڌ جا ڪلاسيڪل شاعر پنهنجن ماڻهن کي انسان دوستي جو دامن هٿان نه ڇڏڻ جي تلقين ڪندا پئي آيا آهن. ڪلاسيڪل شاعرن پنهنجي قوم ۽ ماڻهن کي ڪاوڙ ۽ نفرت کان پري رکي، انهن ۾ ايڪي ۽ اتحاد، امن امان، پيار ۽ محبت ۽ ڀائيچاري جي جذبن پيدا ڪرڻ جي ڪوشش ڪئي. (2) مذهبي رواداري: سنڌي ڪلاسيڪل شاعريءَ، مذهبي رواداري جهڙي اهم عنصر سان ڀري پئي آهي. ڊاڪٽر تنوير عباسي لکي ٿو ته: ”هڪ طرف ڌارين جي حملن ۽ ڦرلٽ، سنڌ جي ماڻهن کي اقتصادي طور تباهه پئي ڪيو، ته ٻئي طرف مذهبي پيشوائن جي تنگ نظري، سنڌ جي ماڻهن ۾ نفرت ۽ نفاق جو ٻج پئي ڇٽيو، جڏهن ته اهڙي حالت ۾ سنڌ کي اتحاد ۽ اتفاق جي ضرورت هُئي. انهن حالتن ۾ سنڌ اندروني طرح ڪمزور پئي ٿيندي ويئي. اهڙي صورتحال ۾ سنڌ جي ڪلاسيڪل شاعرن مذهبي رواداري جو درس پئي ڏنو. ڪلاسيڪل شاعرن پنهنجي شاعريءَ جي ذريعي هر قسم جي تنگ نظري کي رد ڪيو، نه رُڳو ايترو پر اُنهن شاعرن وقت بوقت مذهبي تنگ نظريي ۽ انتها پسندي جي خلاف بغاوت پئي ڪئي.“ سنڌ جي ڪلاسيڪل شاعريءَ، مذهبي ڪٽرپڻي ۽ انتها پسندي ۽ تنگ نظريي جي خلاف جيڪا بغاوت ڪئي، اُن جا اثر صدين تائين سنڌي ماڻهن جي ذهنن تي رهيا. اهو ئي سبب آهي ته سنڌي ماڻهن تنگ نظريي، انتها پسندي ۽ مذهبي ڪٽرپڻي کان سدائين نفرت پئي ڪئي آهي ۽ ڪڏهن به اُن کي ڦهلجڻ جو موقعو نه ڏنو آهي. ڪلاسيڪل شاعرن وقت بوقت، ماڻهن جي مِٽيءَ نئين سر پئي ڳوهي ۽ انهن ۾ پيار ۽ محبت نياز ۽ نوڙت جو جذبو ڪوٽان ڪوٽ پئي ڀريو آهي. سنڌي ڪلاسيڪل شاعريءَ، شاهه لطيف وٽ اچي بُلنديءَ تي پُهتي ۽ شاهه لطيف وٽ مذهبي رواداري اختيار ڪرڻ وارا احساس، فڪري ۽ فني بُلندين تي بيٺل نظر ٿا اچن. (3) تصوف: تصوف به ڪلاسيڪل شاعريءَ جو هڪ نُڪتو آهي. تصوف جي شاخ آهي. ”وحدت الوجود“. ڪلاسيڪل شاعريءَ وحدت الوجود جي فڪر سان ڀري پئي آهي. ڊاڪٽر تنوير عباسي لکي ٿو ته: ”وحدت الوجود جو مطلب آهي وجودن (هُئڻ) جي هيڪڙائي (Unity of Existences) پرين سڀ ۾ آهي. خُدا هن ڪائنات کان ٻاهر ۽ الڳ نه آهي. جيڪي فلسفي جا شاگرد آهن، انهن کي خبر هوندي ته فلسفي ۾ ٻه اسڪول (Monism) ۽ (Dualism) آهن. مونوازم موجب ڪائنات ۽ خُدا ٻئي هڪ آهن. خدا ڪائنات کان ٻاهر ڪونهي ۽ ڊئولزم جو مطلب آهي ته خُدا ۽ ڪائنات ٻه الڳ الڳ شيون آهن. ٻنهي جو وجود هڪ ٻئي کان ڌار آهي. ته اهو تصور جيڪو مونو ازم آهي، جنهن کي وحدت الوجود ٿو چئجي، ان ۾ خُدا جو وجود هن ڪائنات کان ٻاهر آهي ئي ڪونه. اها ذري گهٽ وڃي مٽيريلزم ٿي. ته هن مئٽر ۾ ئي خُدا سمايل آهي. ان کان ٻاهر ڪُجهه به نه آهي.“ سنڌ جا ڪلاسيڪل شاعر وحدت الوجود جي نظريي کي ڦهلائيندا رهيا. ”جيڪو نظريو هِن ڌرتيءَ جي مظلوم طبقن، پرمار ٿيل پيڙهيل ۽ محڪوم طبقن جي لاءِ هو، اُن ۾ رواداري هُئي، مذهبي تعصب کي ختم ڪرڻ لاءِ هو، مختلف طبقن ۾ پيار محبت وڌائڻ لاءِ هو، نفاق کي ختم ڪرڻ لاءِ هو.“(4) اهو ئي ڪلاسيڪل شاعريءَ جو رول هو، جيڪو انهن پنهنجي پنهنجي دؤر ۾ ادا ڪيو هو. (4) پيڙهيل ۽ مظلوم طبقي جي حمايت: سنڌ جي ڪلاسيڪل شاعرن هميشه پيڙهيل ۽ مظلوم طبقي جو ساٿ ڏنو ۽ ظالم طبقي خلاف بغاوت ڪئي، سنڌ جي ڪلاسيڪل شاعرن جا ڪردار، پورهيت، پيڙهيل ۽ مظلوم طبقي جا هُئا. اُهو ئي سبب آهي ته عام ماڻهن جي دردن جو دارون، سنڌ جي ڪلاسيڪل شاعرن وٽ هو. هن ڪتاب ۾ شامل شاعرن جي شاعريءَ ۾ اِهي چار ئي اهم نُڪتا ڀرپور انداز سان پڙهندڙن کي پڙهڻ جي لاءِ ملي ويندا. مؤجوده وقت ۾ ڪلاسيڪل شاعريءَ جي ضرورت ۽ اهميت تهائين وڌي وئي آهي. ڇو ته مؤجوده دؤر ۾ تنگ نظري، تعصب پرستي، ڪاوڙ ۽ نفرت، مذهبي ڪٽرپڻو ۽ انتها پسندي زور وٺي وئي آهي، تڏهن ضرورت محسوس ٿئي پئي ته سنڌ جي ڪلاسيڪل شاعرن جي پيار ڀري پيغام کي عام ڪجي. هِن ڪتاب ۾ ڪيترائي صوفي شاعر رهجي ويا آهن، ان جو هڪڙو سبب اهو آهي ته هيءَ ڪا ائنٿالاجي ڪانهي، جو سڀني شاعرن کي شامل ڪجي ها، ٻيو اِهو ته هيءَ هڪڙي چونڊ آهي، ظاهر آهي ته چونڊ ۾ سڀني شاعرن کي شامل نٿو ڪري سگهجي. مشتاق گبول-حيدرآباد Book No . 862 Kitab Jo Nalo : SINDH JEE SOOFYANI SHAERI Compiled by: Mushtaq Gabol First Edition © Roshni 2017 Pages : 446 Size : Demy Published By : Roshni Publication, Kandiaro,Sindh Price Rs. 500.00 Contact: 022-2780908, 0333-3782408 Address: Shah Latif Kitab Ghar, Gulzar Marhi, Ghardi Khato, Hyder Chowk, Hyderabad, Sindh اسٽاڪسٽ شاهه لطيف ڪتاب گهر، گاڏي کاتو، حيدرآباد ڀٽائي بوڪ هائوس اوريئنٽ سينٽر، حيدرآباد+ڪنگ پن بڪ شاپ، پريس ڪلب، حيدرآباد ڪامريڊ عاصم آخوند لائبريري،نسيم نگر چوڪ ، قاسم آباد +ڪامريڊ بوڪ اسٽال، ڄامشورو شير يزدان بڪ اسٽال، ڀٽ شاهه + حيدر ڪتب خانو، ڀٽ شاهه ڪاٺياواڙ اسٽور، اردو بازار، ڪراچي+لال بخش نيوز پيپر ايجنٽ، ٺٽو رابيل ڪتاب گهر، لاڙڪاڻو + رهبر بڪ اڪيڊمي، رابعه سينٽر، لاڙڪاڻو جاويد بڪ ڊيپو، لاڙڪاڻو + نيشنل بوڪ ڊيپو، بندر روڊ، لاڙڪاڻو نوراني بوڪ ڊيپو، بندر روڊ، لاڙڪاڻو+ عبدالله بڪ ڊيپو، بندر روڊ لاڙڪاڻو اشرف بوڪ اسٽال، مسجد روڊ، نوابشاهه+ عوامي بوڪ اسٽال، مسجد روڊ، نوابشاهه مڪته گلشير، لياقت مارڪيٽ، نواب شاهه+ مڪتبه حافظ اينڊ ڪمپني لياقت مارڪيٽ، نواب شاهه سليمان اينڊ برادرس، نواب شاهه + شهيد نذير عباسي ڪتاب گهر، نواب شاهه المهراڻ ڪتاب گهر، کپرو+ حافظ ڪتاب گهر، کپرو + العزيز ڪتاب گهر، عمرڪوٽ + ٿر ڪتاب گهر، مٺي ڪنگري بوڪ شاپ، اسٽيشن روڊ، ميرپور خاص +حر ڪتاب گهر،سامهون ماڊل اسڪول، ميرپور خاص المهراڻ ادبي ڪتاب گهر، الفقراء منزل، سانگهڙ سليم نيوز ايجنسي، نيو بس اسٽينڊ، دادو + جنيد بوڪ ڊيپو، دادو مراد بوڪ ڊيپو،سيوهڻ+ عبدالرزاق بوڪ اسٽال، ميهڙ+ ساحر ڪتاب گهر، کوندي ميهڙ مرچو لال بوڪ ڊيپو، بدين + رحيم بوڪ ڊيپو، بدين + سوجهرو ڪتاب گهر، بدين، مهراڻ بوڪ سينٽر سکر+ ڪتاب مرڪز فريئر روڊ، سکر + عزيز ڪتاب گهر، بئراج روڊ، سکر فيضان بوڪ ڊيپو،سکر+ بخاري ڪتاب گهر، بئراج روڊ، سکر+ مڪتبه امام العصر، گهوٽڪي سنڌ ڪتاب گهر، شڪارپور+ مولوي عبدالحئي شڪارپور تهذيب نيوز ايجنسي، خيرپور ميرس + خيرپور بڪ شاپ ،خيرپورميرس نيشنل بڪ اسٽال، پنج گلو چوڪ، خيرپور ميرس مڪتبيه عزيزيه کهڙا + سچل ڪتاب گهر، درازا ڪنول ڪتاب گهر، مورو+ حافظ ڪتاب گهر،مورو+ ظفر ڪتاب گهر،مورو ميمڻ بوڪ ڊيپو، نوشهروفيروز + قاسميه لائبريري، اسپتال روڊ، ڪنڊيارو+ سارنگ ڪتاب گهر، ڪنڊيارو